Het einde van het jaar, voornamelijk december, wordt vaak gebruikt om even snel dingen te regelen. De update die al een tijdje op de takenlijst staat? Die moet nog afgestreept worden en wordt nog even doorgevoerd, nét voor de feestdagen. Meestal gaat dat goed, totdat het een keer niet goed gaat. En juist aan het einde van het jaar is er weinig tijd en bezetting om het op te lossen.

Wijzigingen zijn zelf een bekende oorzaak van storingen

Het Uptime Institute onderzoekt jaarlijks waarom ICT-systemen uitvallen. In hun rapport van 2026 komen fouten in configuratie en wijzigingsbeheer weer bovenaan als oorzaak van grote netwerkstoringen. Ruim vier op de tien organisaties die zo’n storing meemaakten, noemen het als reden. Ook opvallend is dat 87% van de organisaties met een ingrijpende storing zegt dat die te voorkomen was geweest met beter beheer, processen of configuratie. Een storing komt dus lang niet altijd door hardware die kapotgaat of een aanval van buiten. Vaak is het ‘gewoon’ een wijziging die goed bedoeld was.

Grote bedrijven plannen dit bewust anders

Techjournalist Gergely Orosz beschreef in een nieuwsbrief van The Pragmatic Engineer hoe grote technologiebedrijven met de feestdagen omgaan. Ze werken vaak met zogeheten ‘Code Freezes’. Amazon heeft bijvoorbeeld een kalender van ‘beperkte’ en ‘geblokkeerde’ dagen rond onder meer Black Friday, Prime Day en kerst. Op die dagen wordt nieuwe uitrol automatisch tegengehouden. Wie toch iets wil doorvoeren, heeft op beperkte dagen de goedkeuring van een directeur nodig en op geblokkeerde dagen die van een vicepresident binnen het bedrijf.

Hoe het kan misgaan, hebben we kunnen zien bij Twitter. Daar werden tijdens de feestdagen van 2022 nog grote wijzigingen doorgevoerd, waaronder het uitschakelen van een serverrek op kerstavond. Vier dagen later volgde er een storing van enkele uren. Orosz denkt dat het goed mogelijk is dat die twee met elkaar te maken hebben, al staat dat niet vast.

Uit de analyse van Orosz onder 185 bedrijven blijkt verder dat een formele stop vaker voorkomt naarmate een bedrijf verder is in zijn groei. Bij veel mkb-organisaties is er waarschijnlijk geen afspraak, maar de druk om dingen af te ronden is er nog steeds.

Het probleem zit vaak in de nazorg

Een ICT-wijziging gaat over het algemeen niet meteen mis. Een probleem laat zich vaak pas één of twee dagen later zien. Bijvoorbeeld wanneer iemand een bestand niet kan openen of een back-up niet blijkt te draaien. Normaal gesproken pakt iemand dat dan snel op. Maar rond de feestdagen zitten er minder mensen achter hun scherm, bij jou en bij je ICT-partner, en blijft een storing dus langer liggen.

Cijfers van ThousandEyes, dat storingen op internetniveau volgt, laten zien hoe sterk die periode afwijkt. In de week van de jaarwisseling 2025 op 2026, van 29 december tot en met 4 januari, lag het aantal storingen op het laagste punt, waarschijnlijk doordat veel organisaties dan juist geen wijzigingen doorvoeren. Toen het werk in de week erna weer op gang kwam, steeg het aantal storingen wereldwijd met 28% en in de Verenigde Staten zelfs met 90%. Het risico is dus niet verdwenen, maar uitgesteld tot er weer bezetting is om eventuele problemen op te lossen.

Wat je beter kunt doen

Je hoeft geen Amazon te zijn, maar afspraken over welke wijzigingen na een bepaalde datum wachten, zijn al een goed begin. Plan grote wijzigingen zoals een serverupgrade, een migratie of een aanpassing bij voorkeur ruim voor de feestdagen in, of pas als iedereen in januari weer terug is. Kleine, routinematige updates kunnen prima doorgaan, mits je weet wat er verandert en wie er na afloop meekijkt.

Moet een wijziging toch in december gebeuren? Zorg dan dat je terug kunt als het misgaat. Daarnaast is het belangrijk dat er iemand de dagen erna actief controleert en dat er bekend is wie er beschikbaar is in het geval dat er iets misgaat.

Twijfel je of een geplande wijziging nog voor het einde van het jaar moet gebeuren, of beter kan wachten? Neem vooral contact met ons op, dan kijken we samen wat voor jouw situatie het verstandigste moment is.